Wie wat dieper in de wijnwereld duikt, komt al snel twee termen tegen: Oude Wereld en Nieuwe Wereld. Ze duiken op in wijnboeken, op menukaarten en in gesprekken met wijnkenners, vaak zonder dat iemand uitlegt wat er precies mee wordt bedoeld. Toch is het onderscheid bijzonder handig. Wie het begrijpt, kan veel beter inschatten wat er in een fles zit, nog voordat de kurk eraf is. In dit artikel leggen we uit waar het verschil vandaan komt en wat je ervan kunt verwachten in het glas.
De indeling is in de eerste plaats geografisch en historisch. Tot de Oude Wereld horen de landen waar de wijnbouw eeuwenlang is ontwikkeld, voornamelijk in Europa en het Middellandse Zeegebied: Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland, Oostenrijk, Portugal en ook Georgië, de regio die als bakermat van de wijnbouw geldt.
Tot de Nieuwe Wereld horen de landen waar wijnbouw pas later is geïntroduceerd: de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland, Australië, Chili en Argentinië. De wijnbouw is hier jonger, en dat bepaalt op meerdere vlakken hoe de wijnen worden gemaakt en gepresenteerd.
Overal in de Nieuwe Wereld begon de wijnbouw met Europeanen die hun wijnstokken meenamen. Voor Nederlandse wijnliefhebbers is één verhaal extra bijzonder: de Zuid-Afrikaanse wijnbouw begon met de VOC. De Verenigde Oost-Indische Compagnie stichtte in 1652 onder leiding van Jan van Riebeeck een verversingspost aan de Kaap, bedoeld om schepen op weg naar Azië van vers voedsel te voorzien. Er werden druivenstokken geplant, en in 1659 werd de eerste Kaapse wijn geperst. Zuid-Afrika is daardoor een van de oudste wijnlanden van de Nieuwe Wereld geworden.
Het meest zichtbare verschil staat al op de fles. Oude Wereld-wijnen worden doorgaans vernoemd naar de plaats of streek waar ze vandaan komen. Een fles Chablis, Sancerre, Barolo of Rioja vertelt je de herkomst, maar niet altijd welke druif erin zit. Dat veronderstelt dat je weet dat Chablis van Chardonnay wordt gemaakt en Sancerre van Sauvignon Blanc.
Nieuwe Wereld-wijnen zijn doorgaans vernoemd naar de druif. Op het etiket lees je Sauvignon Blanc, Chardonnay, Zinfandel of Shiraz, met daarbij de regio. Dat maakt ze voor beginners een stuk toegankelijker.
Het klimaat speelt een grote rol. Veel Oude Wereld-regio's hebben een gematigd tot koel klimaat, waardoor druiven langzamer rijpen en meer zuur behouden. Dat levert wijnen op die vaak soberder, droger en eleganter zijn, met minder uitbundig fruit en meer aandacht voor mineraliteit, kruiden en aardse tonen.
In veel Nieuwe Wereld-gebieden is het warmer en zonniger, waardoor de druiven rijper worden. Dat geeft wijnen met meer uitgesproken, rijper fruit, een rondere structuur en vaak een wat hoger alcoholpercentage. Let op: dit zijn algemene tendensen, geen harde regels. Er zijn koele Nieuwe Wereld-regio's die verfijnde wijnen maken, en warme Oude Wereld-gebieden met volle, krachtige wijnen.
In de Oude Wereld is wijn sterk gereguleerd. Per herkomstgebied geldt een lange lijst regels over welke druiven zijn toegestaan, hoe lang een wijn moet rijpen en hoeveel een wijngaard mag opleveren. Dat is precies waar aanduidingen als AOC, DOC(G) en DO(Ca) voor staan. In de Nieuwe Wereld gelden doorgaans minder strikte voorschriften, waardoor wijnmakers meer vrijheid hebben om te experimenteren met druivenrassen, technieken en stijlen.
Het mooiste is om het verschil zelf te proeven, en dat kan met twee wijnen uit ons assortiment die van dezelfde druif zijn gemaakt.
De Vignobles Berthier Sancerre Blanc komt uit de Loire, in het koele hart van Frankrijk. Dit is Oude Wereld-Sauvignon Blanc zoals die bedoeld is: gestructureerd, droog en ingetogen, met aroma's van groene appel en grapefruit, een kruidige toon van witte peper en een frisse, minerale afdronk. Het etiket zegt Sancerre, niet Sauvignon Blanc. Je moet de druif zelf kennen.
De Tomtit Sauvignon Blanc komt uit Marlborough in Nieuw-Zeeland en gaat de andere kant op. Hier staat de druif op het etiket, en de wijn is uitbundig en direct: aroma's van meloen en passievrucht, een frisse kruidige ondertoon van munt en een levendige, energieke zuurgraad.
Dezelfde druif, twee werelden. Waar de Sancerre je uitnodigt om te zoeken naar mineraliteit en finesse, geeft de Tomtit je meteen een feest van tropisch fruit. Meer over deze Nieuw-Zeelandse stijl lees je in ons artikel over Marlborough.
Een tweede vergelijking maak je met Chardonnay, de druif die misschien wel de grootste stijlverschillen laat zien.
De Albert Bichot Chablis is een klassieker uit het noorden van de Bourgogne. Chablis is niet houtgerijpt, waardoor de pure expressie van de druif centraal staat: frisse aroma's van groene appel en citrusbloesem, een strakke zuurgraad en een minerale, droge afdronk. Ook hier staat de druif niet op het etiket. Chablis is Chardonnay, maar dat moet je weten. Meer over de Chablis regio vind je hier: Wegwijs in Chablis
De Bernardus Chardonnay komt uit Monterey County in Californië en is het tegenovergestelde van die ingetogenheid. Dit is een weelderige, robuuste wijn met aroma's van perzik en lychee, aangevuld met geroosterde eikentonen en een lange afdronk. Waar de Chablis fris, strak en zuiver is, is de Bernardus rijk, rond en volumineus.
Het mooie is dat beide wijnen uitstekende voorbeelden zijn van hun stijl. Ze laten zien hoe herkomst, klimaat en wijnmaakkeuzes samen bepalen wat er uiteindelijk in het glas komt.
Hou je van elegante, ingetogen wijnen met veel frisheid en aandacht voor de herkomst, en vind je het leuk om te ontdekken? Dan ligt de Oude Wereld voor de hand. Geef je de voorkeur aan wijnen met veel rijp fruit, een zachtere structuur en een etiket dat meteen duidelijk is? Dan is de Nieuwe Wereld vaak je beste startpunt. Beide kanten hebben schitterende wijnen te bieden, en veel liefhebbers drinken gewoon allebei.
Het onderscheid tussen Oude en Nieuwe Wereld zegt niets over kwaliteit, maar veel over stijl, herkomst en etiket. Wie dat verschil kent, kiest bewuster en proeft ook meer in het glas. Probeer het eens zelf: schenk een Sancerre naast de Tomtit, of een Chablis naast de Bernardus Chardonnay, en ontdek welke stijl het beste bij jouw smaak past.
Wie wat dieper in de wijnwereld duikt, komt al snel twee termen tegen: Oude Wereld en Nieuwe Wereld. Ze duiken op in wijnboeken, op menukaarten en in gesprekken met wijnkenners, vaak zonder dat iemand uitlegt wat er precies mee wordt bedoeld. Toch is het onderscheid bijzonder handig. Wie het begrijpt, kan veel beter inschatten wat er in een fles...
Er zijn druiven die iedereen kent, en druiven die nog wachten op hun grote ontdekking. Verdeca behoort overduidelijk tot die laatste categorie. Terwijl Chardonnay en Sauvignon Blanc de schappen domineren, blijft deze Zuid-Italiaanse witte druif grotendeels onder de radar. onterecht vinden wij, want Verdeca heeft precies de frisheid en finesse in...
Er zijn maar weinig wijnregio's die zo sterk met één druif worden geassocieerd als Marlborough met Sauvignon Blanc. Waar Sauvignon Blanc van oorsprong een Franse druif is, afkomstig uit de Loire-vallei en Bordeaux, is het tegenwoordig vaak Marlborough waar wijnliefhebbers als eerste aan denken zodra deze druif ter sprake komt. Hoe heeft een...
Sta je weleens met een Spaanse wijn in je hand en vraag je je af wat al die letters en termen op het etiket nu precies betekenen? Het lijkt in eerste instantie een wirwar van afkortingen, maar in werkelijkheid vertellen ze samen een heel compleet verhaal: waar de druiven vandaan komen, en hoe lang de wijn heeft mogen rijpen voordat...
